Εν οίνω η αλήθεια

Εχθές μες σε καπνούς, βρισιές και άφθονο κρασάκι ανοίξαμε μια συζήτηση για την αλήθεια. Όλοι —μα όλοι!— διερρήγνυαν τα ιμάτιά τους ότι αναζητούν την αλήθεια και δεν τους την λένε, ειδικά οι γυναίκες. Η αλήθεια όμως είναι ότι μόνο στους μεθυσμένους, στους τρελούς και στα μικρά παιδιά αρέσει η αλήθεια. Η γυμνή μάλιστα αλήθεια φαίνεται πάντα αποκρουστική: για να γίνει αποδεκτή πρέπει να ντυθεί με κάποιο ψέμα —ολόσωμο μάλιστα σαν μπούργκα— ή να αμπαλαριστεί ως χιούμορ (φυσικά μιλάμε για την αλήθεια των «ενδεχομένως άλλως έχειν» πράξεων και όχι αυτή των αιώνιων και αναλλοίωτων «όντως όντων»).

Η πραγματικότητα δεν αντέχεται: όταν τα πάντα είναι μάταια· δεν υπάρχει έρωτας· όλα τελειώνουν σε δύο μέτρα γης· όταν θες απλά να πηδήξεις και δεν θέλεις σχέση· όταν δεν θα σε παντρευόταν ποτέ αν δεν είχε φθάσει απελπισμένη στα 35της. Αυτές οι σκέψεις δεν αντέχονται, δεν μπορείς να προχωρήσεις στην ζωή, για αυτό τις αντικαθιστάς: με μεταφυσικές ανησυχίες· την ελπίδα ότι θα αλλάξει ο άλλος· ότι θα γίνεις καλύτερος εσύ· όρκους αγάπης· επιλεκτική μνήμη· εκ των υστέρων αλλαγή του νοήματος των πράξεων, και δεν συμμαζεύεται. Δηλαδή ατέλειωτα ψέματα.

Αυτό συμβαίνει μόνο στην προσωπική ζωή; Όχι, και σε επίπεδο θεσμών, αυτό συμβαίνει. Ένας από τους χώρους όπου αναζητούμε αναφανδόν την αλήθεια είναι τα δικαστήρια. Έχετε σκεφθεί ποτέ το πως την αναζητούμε; Στήνουμε μια θεατρική παράσταση: οι δύο συνήγοροι παίζουν τους ρόλους των πρωταγωνιστών με κομπάρσους τους «μάρτυρες» και οι δικαστές με τους ενόρκους τον ρόλο των θεατών. Οι συνήγοροι δεν λένε ποτέ την αλήθεια· είτε την ξέρουνε, είτε όχι — ακόμα χειρότερα, θεωρείται και ποινικό αδίκημα (απιστία!) να πεις την αλήθεια —όταν την ξέρεις— για τον πελάτη σου. Άρα ο πολιτισμός μας σε ένα τόσο καίριο θέμα όπως είναι η δικαιοσύνη, ο μόνος τρόπος που βρήκε να προσεγγίσει την αλήθεια είναι μέσα από την τέχνη του θεάτρου. Δηλαδή μέσα από το ψέμα. Άνευ ψεύδους ουδεμία δικαστική απόφαση εκδίδεται. Να δούμε και τι γίνεται και στον στίβο της πολιτικής; Διαχρονικά και διατοπικά παρακολουθούμε μια πάλη συμφερόντων μεταμφιεσμένη σε αγώνα αρχών. Μια ιπποδρομία δούρειων ίππων. Εκεί και αν βασιλεύει το ψέμα.

Όπως λέει ο Πλάτων στον μύθο του σπηλαίου είναι ελάχιστοι —μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού— όσοι μέσα στην «πόλη» έχουν εκπαιδευτεί πολύ σκληρά να μην τυφλώνονται από το φως της αλήθειας. Όλοι αυτοί λοιπόν σήμερα που επαίρονται ότι λένε την αλήθεια, λένε ψέματα; Όχι την αλήθεια λένε, ακόμα και αν δεν την κατέχουν. Αυτό που δεν λένε, όμως, είναι ότι δεν έχουν αγαθή πρόθεση: Στις καθημερινές σχέσεις επιδιώκουν να πληγώσουν με άλλοθι την ειλικρίνεια ή απλά αδιαφορούν για τα αισθήματα των άλλων. Ενώ στην πολιτική σκηνή η κακή πρόθεση εκδηλώνεται με την υποτίμηση των πολλών που «δεν αντέχουμε την αλήθεια, όπως αυτοί», σκοπεύοντας, αφενός, να υποκρύψουν την ξεκάθαρη αντιδημοκρατικότητά τους, και αφετέρου, να εξωραΐσουν ως φιλαλήθεια την αδυναμία τους να εμπνεύσουν. Εχθρός της αλήθειας δεν είναι τα ψέματα, αλλά οι —επίμονες, πειστικές και ρεαλιστικές— πεποιθήσεις που —εκ του πονηρού— καλλιεργούνται από τα ΜΜΕ.

Τα ψέματα, λοιπόν, είναι υπέροχα, πείτε τα και αναζητήστε τα —και όσο περισσότερα, τόσο καλύτερα!—, θα οδηγηθείτε έτσι κάποια στιγμή στην αλήθεια.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *